Verstoorde wisselwerking

Vanuit een verstoorde wisselwerking van een persoon met zijn omgeving ontstaan de meeste problemen in het maken van contact. Een mens is een onlosmakelijk deel van zijn omgeving, van zijn oorspronkelijke gezin, van zijn huidige gezin, van zijn werkomgeving, van zijn vrienden, van zijn culturele achtergrond, van de wereld…… Waar hij zich ook bevindt, hij is verbonden. De manier waarop je contact maakt met de ander is vaak een graadmeter van hoe het er bij jezelf voor staat. Mensen kunnen geblokkeerd raken. De wisselwerking tussen hen en hun omgeving is dan verstoord. Het contact geeft weinig energie, is weinig voedend en kan zwaar voelen. Er zijn diverse redenen waardoor het maken van contact verstoord kan zijn.

Voorbeeld

De manier van contact maken krijgt als eerste vorm in het gezin van herkomst. Een baby uit zijn ongenoegen door huilen. Als een baby in zijn behoeften wordt gezien, gehoord en ondersteund ontstaat er een gevoel van veiligheid en geborgenheid. Hierdoor kan de baby zich veilig verder ontwikkelen. Wordt dit niet voldoende ondersteund, dan is er een hoger risico dat er een verstoring ontstaat in de ontwikkeling van het kind. Het kind kan dan een contactstijl gaan ontwikkelen als creatieve aanpassing om aandacht te vragen.

Contactstijlen

Voorbeelden van contactstijlen zijn: retroflectie (emoties keren zich tegen jezelf doordat het niet geuit wordt naar de persoon waar het voor bedoeld is) introjectie (vermijding), projectie (een ander verantwoordelijk maken voor jouw problemen) deflectie (gevoelens afsnijden) en confluentie (jezelf opgeven voor de ander).

Introjectie en confluentie

De volgende situatie beschrijft een vorm van introjectie en confluentie; een kind kan zich aan een onveilige situatie aanpassen, gaan zorgen voor de ouder en op die manier zijn eigen behoefte aan de kant schuiven (introjectie). Als dit proces langdurig aanhoudt is de kans groot dat dit kind bij vriendschappen of andere relaties moeilijkheden ervaart bij het realiseren van zijn behoefte. Hij of zij voegt zich naar de behoeften van een ander waardoor er confluentie ontstaat. Deze contactstijlen hebben vaak diepe wortels en kunnen zich in het hedendaagse leven op volwassen leeftijd nog steeds manifesteren in het contact met zijn omgeving.

Projectie

Een beschrijving van projectie is het volgende; anders dan in het voorbeeld van hierboven staat weergegeven kan iemand vanuit gevoelens van angst en machteloosheid zich ook gaan richten op controle, om gevoelens van machteloosheid naar de achtergrond te laten verdwijnen. Vaak gaat controle op de omgeving gepaard met achterdocht en wantrouwen die op de omgeving wordt geprojecteerd. Op deze manier legt een persoon het probleem buiten zichzelf. Hierdoor wordt de omgeving verantwoordelijk gemaakt voor iemand zijn eigen gebrek.

Controle willen uitoefenen, gevoelens onderdrukken, afreageren en/of beheersen halen je weg bij de emotionele kern die daaronder verborgen ligt. Uiteindelijk kan hierdoor emotionele ontwrichting ontstaan en trekt het een isolement op tussen jou en je omgeving. In het verleden heb je soms oplossingen voor situaties bedacht die toen goed werkten. Soms voldoen die niet meer en vragen nieuwe situaties om een andere benadering.